|
1
|
|
|
2
|
- Parasal olmayan kıymetlerin enflasyon düzeltmesinde dikkate alınacak
tutarlarının düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle, mali tablonun
ait olduğu tarihteki satın alma gücü cinsinden yeniden hesaplanmasıdır.
|
|
3
|
- Ulusal para değerindeki değişmeler karşısında nominal değerleri aynı
kalan ancak satın alma güçleri fiyat hareketlerine göre ters yönde değişen
kıymetlerdir.
|
|
4
|
- Ulusal para değerindeki değişmelere rağmen satın alma güçleri değişmeyen
kıymetlerdir.
|
|
5
|
- Fiyat endeksindeki artışın,İçinde bulunulan dönem dahil, son üç hesap
döneminde %100'den
- ve içinde bulunulan hesap döneminde % 10'dan
- fazla olması halinde mali tablolarda enflasyon düzeltmesi yapılacaktır.
|
|
6
|
- Kazançlarını bilanço esasına göre tespit eden gelir ve kurumlar vergisi
mükellefleri enflasyon düzeltmesi yapacaklardır.
|
|
7
|
- Ana esaslar ve Süreklilikte
- VUK.’nun Mükerrer 298.Maddesi
- 31.12.2003 Mali Tablolarının DüzeltilmesindeUygulama 5024 sayılı Kanunla
Vergi Usul Kanununa eklenen geçici 25 inci madde hükümlerine gore yapılacaktır.
|
|
8
|
- 01.01.2004 den itibaren ihtiyari olarak uygulamaya geçecekler.
- 01.04.2004 den itibaren zorunlu olarak uygulamaya geçecekler.
|
|
9
|
- 31/12/2003 tarihli mali tablolardan sadece bilanço için enflasyon düzeltmesi
yapılacaktır.
- Düzeltme işleminde esas alınacak “Düzeltmeye Esas Tarih” 1970 yılından
itibaren başlayacaktır.
|
|
10
|
- Düzeltme işlemi,parasal olmayan kıymetin enflasyon düzeltmesine esas alınacak
tutatırın düzeltme katsayısı ile çarpılması suretiyle yapılacaktır
- Düzeltilmiş değer= Tutar x Düzeltme Katsayısı
- Düzeltilmiş Değer=Tutar x (31.12.2003 endeksi / Tutarın ait olduğu aya
ait endeks)
|
|
11
|
- Yabancı para üzerinden yapılmış olunan işlemler Vergi Usul Kanununun
mevcut hükümleri dahilinde değerlemeye devam edilecektir, Bunlar için
ayrıca düzeltme yapılmayacaktır.
|
|
12
|
- Karşılıklar bağlı oldukları iktisadi kıymete göre parasal ya da parasal
olmayan ayrımına tabi tutulacaktır.
|
|
13
|
- Düzeltme işlemine konu olan parasal olmayan iktisadi kıymetlerin, işletme ile
aidiyetinin tevsiki zorunludur.
|
|
14
|
- Birikmiş amortismanlar, ait oldukları kıymetin bilanço tarihindeki
değerinde düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı dikkate alınarak
düzeltilecektir.
- Nasıl?
|
|
15
|
- Hesap dönemi takvim yılı olan ve kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan
(F) Limited Şirketi; Şubat 1995’de 1 milyon TL. na satın aldığı, her yıl
amortismana tabi tuttuğu ve yeniden değerleme yaptığı binası için
31/12/2003 tarihli bilançosunda görünen birikmiş amortismanları aşağıdaki
gibi düzeltecektir (Amortisman oranının %2 olduğu ve normal amortisman
usulünün kullanıldığı varsayılmıştır).
|
|
16
|
- Söz konusu bina ile ilgili olarak 1995 – 2003 yılları için aşağıdaki
gibi bir tablo düzenlemek mümkündür.
- Yıllar Y.D.O Y.D.S.De. C.Y.Amort. B.A
- 1995 0.00 1.000.000 20.000 20.000
- 1996 72.80 1.728.000 20.000 54.560
- 1997 80.04 3.117.312 20.000 118.426.2
- 1998 77.80 5.542.581 20.000 230.561.9
- 1999 52.10 8.430.265 20.000 370.684.6
- 2000 56.00 13.151.214 20.000 598.267.9
|
|
17
|
- Yıllar Y.D.O Y.D.S.De. C.Y.Amort. B.Amort.
- 2001 53.20 20.147.660 20.000 936.546.5
- 2002 59.00 32.034.779 20.000 1.509.109
- 2003 28.50 41.164.691 20.000 1.959.205
|
|
18
|
- Buna göre (F) Limited Şirketinin 31/12/2003 tarihli bilançosunda söz
konusu binanın değeri 41.164.691. TL., birikmiş amortismanı da 1.959.205. TL. olarak görünecektir.
- 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen birikmiş amortismanların düzeltilmesi,
aşağıdaki adımların gerçekleştirilmesi yoluyla yapılacaktır.
|
|
19
|
- Binanın Değerinin Düzeltilmesi
- Düzeltme katsayısı x Tutar
- Düzeltilmiş Bina Değeri =
- 46,42830 x 1.000.000 = 46.428.300 TL.
- Düzeltme sonrasında ortaya çıkan artış oranı
- Artış Tutarı = 46.428.300 - 41.164.691 = 5.263.609 TL.
- Artış Oranı = %12,78671
- Düzeltilmiş birikmiş amortisman tutarı
- 1.959.205 x 1,12786 = 2.209.709 TL.
|
|
20
|
- Düzeltme sonrasında ortaya çıkacak olan kar ya da zarar mali karın tespinde
dikkate alınmayacaktır.
- indirilemeyen geçmiş yıl mali zararları ile cari dönem mali zararları
matrahın tespitinde mukayyet değerleri ile dikkate alınacaktır.
- Yıllara sari inşaat ve onarma işlerine ait maliyet ve hakedişlerine ilişkin
düzeltmeler, yıllara sari inşaat enflasyon düzeltme hesabına kaydedilecektir.
|
|
21
|
- 170-178 YIL.YAYGIN İNŞ.MALİYETLERİ ENFLASYON FARK HES. XX
- YIL.YAYGIN İNŞ.ENFLASYON
- DÜZELTME HESABI XX
- Yıllara sarî inşaat ve onarma
işlerine ait maliyet ve istihkak tutarları ile ilgili olarak 31.12.2003
tarihinde oluşan düzeltme farkları işin bitiminde kâr/zarar tutarının
tespitinde dikkate alınmayacaktır.
|
|
22
|
- Borsada işlem gören hisse
senetleri, değerleme günündeki borsa rayici ile dikkate alınacak ve
bunlar için ayrıca düzeltme yapılmayacaktır.
|
|
23
|
- Parasal olmayan pasif kalemler arasında yer alan “Avans ve Depozitolar
ile Hakedişler” Kar yedekleri ve
Özel Fonlar(Sabit Kıymet Yenileme Fonu)hariç olmak üzere; pasif
kalemlere ait enflasyon fark hesapları, başka bir hesaba aktarılamaz
veya işletmeden çekilemez.
|
|
24
|
- Bu fark hesapları herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledildiği
veya işletmeden çekildiği takdirde, bu işlemlerin yapıldığı dönemlerin
kazancı ile ilişkilendirilmeksizin, bu dönemde vergiye tabi tutulacaktır.
|
|
25
|
- Ancak öz sermaye kalemlerine ait enflasyon fark hesapları, kurumlar
vergisi mükelleflerince sermayeye ilave edilebilecek ve bu işlem kar dağıtımı
sayılmayacaktır.
|
|
26
|
- Özkaynaklar arasındaki,
- Sermaye
- Hisse senedi ihraç primleri
- Hisse senedi iptal karları
- Yasal Yedekler,
- Statü Yedekleri,
- Özel fonlar (Sabit Kıymet Yenileme Fonu)
- düzeltmeye tabi tutulacak ve bilançoda gösterilecektir
|
|
27
|
- Ancak;
- İşletmenin aktifine kayıtlı maddi duran varlık kalemlerinin Vergi Usul
Kanunu hükümlerine göre yeniden değerlenmesinden oluşmuş değer artışları,
- İşletmenin iştirakleri ile bağlı ortakları bünyesinde Vergi Usul Kanunu
hükümlerine göre yapılan yeniden değerleme dolayısıyla oluşmuş değer artışları,
|
|
28
|
- G.V.Kanununun 38 inci maddesine istinaden gayrimenkul, iştirak hisseleri
ve amortismana tabi diğer iktisadi kıymetlerin satış kazancının, maliyet
bedelinin arttırılan kısmına tekabül eden kısımları(Maliyet Artış Fonu
- Düzeltilmeyecek ve bilançoda gösterilmeyecektir.
|
|
29
|
- Sermayeye ilave edilen yeniden değerleme değer artış fonu gibi fonların
sermayeye ilavesi nedeniyle oluşan sermaye artışları, artış olarak
dikkate alınmayacak ve bunlar enflasyon düzeltmesine tabi
tutulmayacaktır.
|
|
30
|
- Maddî duran varlıklar,
- Malî duran varlıklar,
- Özel tükenmeye tâbi varlıklar ve
- Stokların düzeltilmesinde maliyet
veya alış bedelleri içinde yer alan ve tevsik edilebilen reel olmayan
finansman maliyeti, ilgili varlığın maliyet veya alış bedelinden düşülecektir.
|
|
31
|
- Reel olmayan finansman maliyeti:
- Her türlü borçlanmada, borç tutarlarına borcun kullanıldığı döneme ait
TEFE artış oranının uygulanması suretiyle bulunan tutarı ifade
etmektedir.
|
|
32
|
- x işletmesi, 15 Şubat 2003 de 30 milyar TL. banka kredisi kullanarak,bir
taşıt satın almıştır. 6 ay sonra kredi kapatılmış ve 5 milyar TL. faiz ödenmiştir.Ödenen
faiz taşıtın maliyet bedeline ilave edilmiştir.
- 31/12/03 tarihli bilançoda taşıtın maliyet bedeli 35 milyar TL.olarak
görünecek ve 31/12/03 tarihli bilanço düzeltilirken taşıtın düzeltmeye
esas tutarı 35 milyar TL. olacaktır. Ancak bu taşıtın maliyet bedeli içerisinde
yer alan reel olmayan finansman maliyeti düşüldükten sonra kalan kısmı
düzeltilmesi gerekecektir.
|
|
33
|
- Borcun kullanıldığı döneme ait TEFE artış oranı %1,6 olarak hesaplanmıştır.
Buna göre reel olmayan finansman maliyeti aşağıdaki şekilde bulunacaktır.
- Reel Olmayan Fin. Maliyeti=
- Borç TutarıX(Borcun Kapatıldığı
Aya Ait TEFE - Borcun Alındığı Ay’a Ait TEFE /Borcun Alındığı Ay’a ait
TEFE)
- ROFM = 30.000.000.000 x 0,016 ROFM = 480.000.000 TL.
|
|
34
|
- Söz konusu 480 milyon TL., taşıtın 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen
bedelinden düşülür ve taşıtın enflasyon düzeltmesine esas tutulacak
nihai tutarı bulunur:
|
|
35
|
- Son 5 hesap dönemi içinde aktife giren kıymetlerin maliyet veya alış
bedeline dahil edilen ancak tevsik edilemeyen finansman giderlerinin
reel olmayan kısımları;
- Toplam finansman maliyetine, ilgili döneme ait TEFE artış oranının dönem
ortalama ticari kredi faiz oranına bölünmesi sonucunda belirlenen oran
uygulanmak suretiyle bulunan tutar,maliyet ve alış bedelinden düşülecektir.
|
|
36
|
- 2003 yılı içinde banka kredisi kullanarak, fabrika binası
yapmıştır.Binanın 31/12/2003 tarihli bilançodaki değeri 120 milyar TL.dır.Kredi
2003 yılı içinde kapatılmış ve aynı yıl içinde 20 milyar TL. faiz ödenmiştir.
Ödenen faiz söz konusu binanın maliyetine ilave edilmiştir. Ancak,
finansman gideri tevsik edilememektedir.
|
|
37
|
- Toplam finansman maliyeti 20 milyar TL. olacaktır. Finansman maliyetinin
oluştuğu yıla ait ortalama ticari kredi faiz oranı 0,5035 dir. Buna göre
“ilgili döneme ait TEFE artış oranının dönem ortalama ticari kredi faiz
oranına bölünmesi suretiyle belirlenen” oran aşağıdaki gibi
hesaplanacaktır.
- UygulanacakOran=Finans.maliyet.oluştuğu hesap dön.ait tefe artışı / Aynı
döneme ait ortalama ticari kredi faiz oranı
- Artış Oranı = 0.139/0,5035 = 0,276
|
|
38
|
- Buna göre reel olmayan finansman maliyeti aşağıdaki şekilde bulunacaktır.
- ROFM = Toplam Finan. Maliyeti x Oran
- ROFM= 20.000.000.000 x 0,276=5.520.000.000 TL
- Söz konusu 5.520.000.000 TL.binanın
31/12/2003 tarihli bilançoda görünen bedelinden düşülür ve binanın
enflasyon düzeltmesine esas tutarı bulunur.
|
|
39
|
- Enflasyon düzeltmesinde dikkate alınan tutar=
- 120.000.000.00–5.520.000.000=
- 114.480.000.000 TL
- Söz konusu beş hesap döneminden önce aktife giren kıymetlerin maliyet
bedeline ilave edilen finansman giderleri maliyet veya alış
bedellerinden düşülmez.
|
|
40
|
- Toplulaştırılmış yöntemler kullanılarak düzeltilebilecek parasal olmayan
kıymetler stoklarla sınırlıdır.
- Toplulaştırılmış yöntemlerin uygulanmasında,stokların düzeltmeye esas
tutarları, düzeltmede esas alınacak tarihlere bağlı kalmaksızın,
- dönem ortalama düzeltme katsayısı
ile
- Veya stok devir hızına göre bulunan düzeltme katsayısı ile çarpmak
suretiyle düzeltme işlemi gerçekleştirilecektir.
|
|
41
|
- Toplulaştırılmış yöntem olarak:
- Basit ortalama yöntem
- Veya Stok devir hızı yöntemi kullanılabilecektir.
|
|
42
|
- Dönem Ortalama Düzeltme Katsayısı= Bilançonun Ait Olduğu Ay’a Ait Fiyat
Endeksi/[(Bilançonun Ait Olduğu Ay’a Ait Fiyat Endeksi + Bilanço Günü
İtibariyle Bir Önceki Geçici Vergi Döneminin Sonundaki Fiyat endeksi)/2]
formülü ile hesaplanır.
|
|
43
|
- Ve 31.12.2003 tarihli stok tutarı bu katsayı ile çarpılarak düzeltilmiş
stok tutarı bulunur
- Bir Örnek:
|
|
44
|
- Bilanço esasına göre defter tutan Bay (C) süper market işletmeciliği
yapmaktadır. Hesap dönemi içinde çok çeşitli mal aktife girmekte ve çıkmaktadır.
- 31/12/2003 tarihli bilançosunda 10.250.000.000 TL. stok görünmektedir.
Stokların içinde reel olmayan finansman maliyeti yoktur. Söz konusu
stokların ayırımı ve aktife girdikleri tarih konusunda sıhhatli bilgiler
bulunmamaktadır.
|
|
45
|
- Bay (C), 31/12/2003 tarihli dönem sonu bilançosunu düzeltirken bilançoda
görünen stokların düzeltmeye esas tarihlerini ve tutarlarını tespit
etmekte zorlanmış ve bu nedenle stoklarını toplulaştırılmış yöntemlerden
basit ortalama yöntemi tercih etmek suretiyle düzeltmeye karar vermiştir.
- Bu yönteme gore düzeltilmiş stok değerleri şu şekilde bulunur.
|
|
46
|
- Dönem Ortalama Düzeltme Katsayısı
= 7382,1 / [(7382,1 + 7173,3)/2] = 1,01435
- Düzeltmeye Esas tutar=10.250.000.000TL
- Düzeltilmiş Tutar = 1.01435 x 10.250.000.000 TL.
- = 10.397.087.500 TL
|
|
47
|
- Stok Devir Hızı Yöntemi (ortalama stokta kalma süresi)
- Stok Devir Hızı =
- Dönem İçinde Satılan Toplam Mal Maliyeti/[(Dönem Başı Stok Tutarı +
Dönem Sonu Stok Tutarı)/2]
- Bir Örnek:
|
|
48
|
- Mükellefi bay (E) süper market işletmeciliği yapmaktadır. Hesap dönemi içinde
çok çeşitli mal aktife girmekte ve çıkmaktadır.
- Bay (E), 31/12/2003 tarihli dönem sonu bilançosunu düzeltirken bilançoda
görünen stoklarını toplulaştırılmış yöntemlerden stok devir hızı yöntemini
tercih etmek suretiyle düzeltmeye karar vermiştir.
|
|
49
|
- Stoklara ilişkin veriler :
- 31/12/2002 tarihinde toplam stok tutarı 5.000.000.000 TL.
- 31/12/2003 tarihinde toplam stok tutarı: 6.000.000.000 TL.
- 2003 yılında satılan malların maliyeti: 30.000.000.000 TL. dir.
|
|
50
|
- Birinci adım stok devir hızını bulmaktır.
- Değerleri Formüldeki Yerlerine Koyalım
- Stok Devir Hızı= 30.000.000.000 / [(5.000.000.000 + 6.000.000.000)/2]
- Stok Devir Hızı = 5.45
|
|
51
|
- İkinci adım ortalama stokta kalma süresini bulmaktır.
- Ortalama Stokta Kalma Süresi = Dönem gün sayısı/Stok Devir Hızı
- Stok devir hızı = 365 / 5,45 = 67 gün
- 31 Aralık 2003 tarihi itibariyle aktif de görünen stoklar, ortalama 67 gün
öncesinden yani Ekim ayından kalan stoklardır.
|
|
52
|
- Bu durumda stoklar, 2003 yılının Ekim ayına ait düzeltme katsayısı ile
enflasyon düzeltmesine tabi tutulacaktır.
- Son adım 31/12/2003 tarihli bilançoda görünen stokların düzeltilmiş
tutarlarını bulmaktır.
- Ekim 2003 için düzeltme katsayısı 1,02339’dur.
|
|
53
|
- Buna göre düzeltilmiş yıl sonu stok tutarı aşağıdaki şekilde hesaplanır.
- Düzeltilmiş Yıl Sonu Stokları = Düzeltmeye esas tutar x Düzeltme katsayısı
- = 6.000.000.000 x 1,02339 = Düzeltilmiş Yıl Sonu Stok 6.140.340.000
TL.
|
|
54
|
- Genel Olarak Şöyle Bir Yol İzlenebilir
- 31.12.2003 Bilançosu V.U.K.gore tüm değerlemeler yapılmış son haliyle
düzenlenecek.
- Mali tabloda yer alan kıymetlerden hangilerinin parasal olmayan kıymet
olduğu tespit edilecek.
- Tespit edilmiş parasal olmayan kıymetlerin enflasyon düzeltmesinde
dikkate alınacak tutarları bulunacak.
|
|
55
|
- Bulunan bu tutarların ait oldukları düzeltme katsayıları bulunacak
- Bulunan bu tutarlar ait oldukları
düzeltme katsayılarıyla çarpılacak.
- Bulunan yeni değerlerle kayıtlı değerler arasındaki farklar ,ilgili
kıymetlerin Enflasyon Fark Hesaplarına kaydedilecek,karşılık hesabı ise
Enflasyon Düzeltme Hesabı olacaktır.
|
|
56
|
- Enflasyon Düzeltme Hesabının bakiyesi Geçmiş Yıllar Kar/Zarar Hesabına
aktarılarak kapatılacak.
- Parasal olmayan kıymetler düzeltilmiş değerleriyle, parasal kıymetler
ise düzeltmeye tabi tutulmaksızın mali tabloda gösterilecek.
- Yani Düzeltilmiş Bilanço Çıkarılacaktır.
|
|
57
|
- 1970 Yılından itibaren bütün endeksler
- Bu endekslere göre bütün düzeltme katsayıları
- Parasal olan bütün kıymetler
- Parasal olmayan bütün kıymetler
- Dönemlere ilişkin ortalama ticari kredi faiz oranları
- M.B. tarafından belirlenecektir.
|
|
58
|
- Enflasyon düzeltmesi işlemleri ile ilgili olarak yapılması gereken
muhasebe kayıtları 2003 yılı için tasdik edilmiş defterlerde
yapılmayacaktır.
|
|
59
|
- Parasal Olmayan Aktifler İçin
|
|
60
|
- Parasal Olmayan Pasifler İçin
|
|
61
|
- Enflasyon Düzeltme Hesabı Ne Olacak? __________31.12.2003___________
- Geçmiş Yıllar Zararı
- Enf.Düzeltme
Hesabı
- veya
|
|
62
|
- __________31.12.2003___________
- Enf.Düzeltme Hesabı
- Geçmiş Yıllar
Karı
|
|
63
|
- 1-Satın Alma Tarihine Göre Düzeltilecekler
- Alış bedeli ile değerlenen menkul kıymetler ve mali duran varlıklar
|
|
64
|
- 2-Defterlere Kayıt Tarihine Göre Düzeltilecekler
- İlk madde ve malzeme,
- Ticari mallar,
- Yarı mamul
- Mamul stoklar ve maliyetine dahil edilen unsurlar,
|
|
65
|
- Yıllara sari inşaat ve onarım işlerinde maliyeti oluşturan unsurlar,
- Gelecek aylara ve yıllara ait giderler,
- Maddi duran varlıklar ve bu varlıkları oluşturan unsurlar,
- Maddi olmayan duran varlıklar ve bu varlıkları oluşturan unsurlar,
- Özel tükenmeye tabi varlıklar ve bu varlıkları oluşturan unsurlar,
- Yıllara sari inşaat ve onarım hakedişleri
|
|
66
|
- Haklar ve şerefiyeler
- (Bunlara mahsuben verilen veya alınan parasal olmayan avanslar, ödeme
veya tahsil tarihinden mahsup tarihine kadar düzeltilir),
|
|
67
|
- 3- Tahsil Tarihine Göre Düzeltilecekler:
- Parasal olmayan alınan depozito ve teminatlar
- Parasal olmayan alınan avanslar,
- Nakit olarak ödenmiş sermaye,
- Hisse senetleri ihraç primleri,
- Hisse senedi iptal karları
|
|
68
|
- 4- Ödeme Tarihine Göre Düzeltilecel Olanlar:
- Parasal olmayan verilen depozito ve teminatlar
- Parasal olmayan verilen
avanslar
- Nakdi sermaye karşılığı alınan
hisse senetleri
|
|
69
|
- 5- Mülkiyetin İntikal Ettiği Tarihe Göre Düzeltilecek Olanlar:
- Ayni sermaye olarak konulan kıymetler
- Ayni sermaye karşılığı alınan hisse senetleri
|
|
70
|
- 6- Tescil Tarihine Göre Düzeltilecekler:
- Kar yedekleri, Geçmiş yıl karları ve
- Net dönem karının sermayeye
ilave edilmesi dolayısıyla artırılan sermaye
|
|
71
|
- Ayrıca;
- Temettü karşılığı alınan hisse
senetleri için: İştirak Edilen Şirket Sermayesinin Tescil Tarihi
- Parasal olmayan karşılıklar için: Bağlı Oldukları İktisadi Kıymet İçin
Belirlenen Tarihler Esas Alınacaktır.
|
|
72
|
- Tüm Kesimler İçin Maliyet Artış Fonu Kaldırıldı (Zirai Kazancın Tespiti
Ve Altın Alım Satımı Faaliyetindeki Uygulama Dahil)
|
|
73
|
- LIFO Son Giren İlk Çıkar Stok Değerleme Yöntemi Kaldırıldı
|
|
74
|
- Maliye Bakanlığı Amortisman Sürelerini ve Amortisman Oranlarını Yeniden
Belirleyecek
- 01.01.2004 den önce alınan sabit kıymetler eski oranlara göre itfa
edilecek
|
|
75
|
- Finansman Gider Kısıtlaması Kaldırıldı
|
|
76
|
- Yap-İşlet Devret Modelinde Uygulanan Kur Farkı Gelirleri İstisnası
Kaldırıldı
|
|
77
|
- İşletme Hesabı Esasında Amortismanlar Güncel Değerlerden Hesaplanıp
Kaydedilebilecek.
- Bu Kıymetlerin Elden Çıkarılmasında Maliyet Artışları Dikkate
Alınabilecek.
|
|
78
|
- Serbest Meslek Defteri Uygulamasında Amortismanlar Güncel Değerlerden
Hesaplanıp Kaydedilebilecek.
- Bu Kıymetlerin Elden Çıkarılmasında Maliyet Artışları Dikkate
Alınabilecek.
|
|
79
|
- Enflasyon muhasebesi uygulanmadan:
- X. A.Ş.
- Bilanço -
1 Ocak 2003
-
(TL)
- Kasa 2.000
Sermaye 2.000
|
|
80
|
- Enflasyon muhasebesi uygulanmadan:
- X. A.Ş.
- Bilanço
- 31 Aralık 2003
-
(TL)
- Kasa 2.000
Sermaye 2.000
|
|
81
|
- Enflasyon muhasebesi uygulanırsa
: (DÖNEM BAŞI AÇILIŞ)
- XYZ A.Ş.
- Bilanço
- 1 Ocak 2003
- Kasa 2.000
Sermaye 2.000
|
|
82
|
- 1 Ocak 2003 tarihinde
Düzeltme
Sermayenin 31
- yatırılan sermaye
Katsayısı
tarihindeki değeri
-
X =
- 2.000 1,079 2.158
- * DİE Toptan Eşya Fiyat Endeksi’ne(TEFE) göre; Aralık 2003 endeksi
7.382,10 ve Ocak 2003 endeksi 6.840,70 olduğundan Düzeltme Katsayısı
7.382,10/6.840,70=1.079 dur.
|
|
83
|
- Paranın tümü kasada tutulup enflasyon muhasebesi uygulanırsa :
- X. A.Ş.
- Bilanço
- 31 Aralık 2003
- Kasa 2.000 Sermaye 2.158
-
Parasal Zarar (158)
- 2.000
2.000
|
|
84
|
- Söz konusu nakit, Banka Hesabında tutulursa (Enflasyon muhasebesi
uygulanmadan:)
- X. A.Ş.
- Bilanço
- 1 Ocak 2003
- Banka 2.000
Sermaye 2.000
|
|
85
|
- Paranın tamamı vadeli hesapta tutulup enflasyon muhasebesi uygulanmadan:
|
|
86
|
- Enflasyon muhasebesi uygulanırsa:
- XYZ A.Ş.
|
|
87
|
- Düzeltme Öncesi Normal Bilanço
- Düzeltilecek Kıymetler
- Düzeltmeye Esas Tutarlar
- Düzeltmeye Esas Tarihler
- Düzeltme Katsayıları
- Düzeltme Kayıtları
- Düzeltilmiş Bilanço
|
|
88
|
- Aktif
- Kasa 2.600.000
- Bankalar 15.000.000
- V.Çekler - 4.000.000
- Alıcılar 24.000.000
- Stoklar 140.400.000
- Mak.Tesis 30.000.000
- D.Baş 25.000.000
- B.Amor - 28.000.000
- TOPLAM 205.000.000
- Pasif
- Satıcılar 46.000.000
- A.Sip.Av. 24.000.000
- Di.Tic.Bor. 26.000.000
- Öd.Ver.Fon 4.500.000
- Öd.SG.Kes. 2.500.000
- V.Y.Y.K 9.500.000
- P.Ö.Y.Y. -8.000.000
- Sermaye 60.000.000
- G.Y.Kar. 14.000.000
- Dön.Karı 26.500.000
- TOPLAM 205.000.000
|
|
89
|
- Parasal Olm Aktifler Parasal
Olmayan Pasifler
- Stoklar 140.400.000 Sermaye 60.000.000
- Mak.Tesis 30.000.000 G.Yıl Karları 14.000.000
- D.Baş 25.000.000 Dön.Karı 26.500.000
- B.Amor. (28.000.000) A.Sip.Avans. 24.000.000
- Makine (18.000.000) x firması 8.000.000
- D.Baş (10.000.000) y firması 16.000.000
|
|
90
|
- Tespitler:
- 1-Şirket 13.Nisan 2000 tarhinde
30.000.000.Tl.kuruluş sermayesi ile tescil edilmiştir.Sermayenin tamamı tescil
tarihinde nakden ödenmiştir.
- 2-15 Eylül 2003 tarihinde Şirket sermayesi 30.000.000 Tl.nakden
artırılarak 15 Eylül 2003 tarihinde tamamı ödenmiştir.
- 3-Alınan sipariş avanslarının ticari mal satışı ile ilgili olduğu ve
parasal olmadığı anlaşılmıştır,z şirk.15 Ekim 2003 de 8.000.000 TL.ve y şirk.
12 Kasım 2003 tarihinde 16.000.000 TL olarak tahsil edilmiştir.
|
|
91
|
- 4-Sabit Kıymetler Y.Değerlemeye tabi tutulmamış ve maliyet bedelleri
içinde finansman maliyeti yoktur.
- 5-Makinenin deftere kayıt tarihi 5 Haziran 2001.Demirbaşın deftere kayıt
tarihi ise 17 Temmuz 2000 dir.
- 6-Stokların giriş tarihleri kesin
olarak belirlenemiyor olup şirket bu nedenle stoklarını düzeltmek
için toplulaştırılmış yöntemlerden stok devir hızı yöntemini seçmiştir.
|
|
92
|
- Parasal Olmayan Aktifler:
- Stoklar 140.400.000
- Mak.Tesis 30.000.000
- D.Baş 25.000.000
- B.Amor. (28.000.000)
- Mak.Tesis 18.000.000
- D.Baş 10.000.000
- Parasal Olmayan Pasifler:
- Sermaye 60.000.000
- Kuruluş 30.000.000
- 1.Artış 30.000.000
- V.Sip.Av. 24.000.000
- Z şirketi 8.000.000
- Y şirketi 16.000.000
|
|
93
|
- D.Kıymet. Tutar D.EsasTarih D.K.
- Stok
140.400.000
Toplulaş.Yön.
- Mak.Tesis 30.000.000 05 Haz.2001 1,94491
- D.Baş 25.000.000 17 Tem.2000 3,11415
- B.Amort.
- Mak.Tesis 18.000.000 Artış Oranına Göre
- D.Baş 10.000.000 Artış Oranına Göre
- Sermaye
- Kuruluş 30.000.000 13 Nisan 2000 3,20891
- 1.Artış 30.000.000 15 Eylül 2003 1,02911
- Alınan Sip.Avansları
- x şirketi 8.000.000 15 Ekim 2003 1,02339
- y şirketi 16.000.000 12 Kasım 2003 1,00626
|
|
94
|
- Stokların Düzeltilmesi:
- Bilgiler:
- 2002 sonu stok 35.000.000
- 31.12.2003 Stok 140.400.000
- 2003 yılında SMM 315.000.000
|
|
95
|
- Stok Devir Hızı=Dönem İçinde Satılan Toplam Mal Maliyeti/[(Dönem Başı
Stok+Dönem Sonu Stok)/2]
- Stok Devir Hızı= 315.000.000.000/ [(35.000.000 + 140.500.000 )/2] = 3.59
- Ortalama stokta kalma süresi (Dönem gün sayısı)= 365/3.59= 102 gün
|
|
96
|
- Stoklar ortalama 102 gün öncesinden yani Eylül ayından kalan stoklardır.
- Bu durumda Eylül ayına ait
düzeltme katsayısı kullanılacaktır.
- Eylül ayı için düzeltme
katsayısı 1.02911'dir
|
|
97
|
- Düzeltilmiş yıl sonu stoğu= Düzeltmeye esas tutar x Düzeltme Katsayısı
- Düzeltilmiş Yıl Sonu Stok Değeri=140.400.000 x 1.02911 = 144.487.044
olacaktır.
|
|
98
|
- Makine Tesislerin Düzeltilmesi:
- Makine Tesisin düzeltilmesinde Haziran 2001'e ait düzeltme katsayısı
kullanılacaktır.
- Haziran 2001'e ait düzeltme katsayısı 1.94491'dir
- Buna göre makine Tesisin düzeltilmesi şöyle olacaktır:
|
|
99
|
- Makinenin Düzeltilmiş Değeri= Düzeltmeye Esas Tutar x Düzeltme Katsayısı
- Makinenin Düzeltilmiş Değeri= 30.000.000 x 1.94491= 58.347.300 olacaktır
|
|
100
|
- Demirbaş'ın Düzeltilmesi:
- Demirbaş'ın düzeltilmesinde Temmuz 2000'e ait düzeltme katsayısı
kullanılacaktır
- Temmuz 2000' ait düzeltme
katsayısı 3.11415'dir
- Buna göre demirbaşın
düzeltilmesi şöyle olacaktır:
|
|
101
|
- Demirbaşın Düzeltilmiş Değeri = Düzeltmeye Esas Tutar X Düzeltme
Katsayısı
- Demirbaşın Düzeltilmiş Değeri = 25.000.000 X 3.11415=77.853.750
olacaktır.
|
|
102
|
- Amortismanların Düzeltilmesi:
- Amortismanları düzeltilmesine amortismanın ait olduğu iktisadi kıymetin
düzeltme sonrası
- ortaya çıkan artış oranı
kullanılacaktır
|
|
103
|
- Makine Tesis Amortismanının Düzeltilmesi:
- Makine Tesise ait Birikmiş Amortisman Tutarı = 18.000.000
- Makine Tesisin Artış Oranın Hesaplanması
- Artış Tutarı = Düzeltme Sonrası
Değer - Düzeltme Öncesi Değer
- Artış Tutarı = 58.347.300 -30.000.000 =28.347.300
- Artış Oranı = %94.5
|
|
104
|
- Buna göre Makine Tesise ait Birikmiş Amortisman şöyle düzeltilecektir.
- Düzeltilmiş Birikmiş Amortisman Tutarı = 18.000.000 x1.945= 35.010.000
olacaktır.
|
|
105
|
- Demirbaşın Amortismanının Düzeltilmesi:
- Demirbaşa ait Birikmiş Amortisman = 10.000.000
- Demirbaşın Artış Oranın Hesaplanması
- Artış Tutarı = Düzeltme Sonrası
Değer - Düzeltme Öncesi Değer
- Artış Tutarı = 77.853.750 - 25.000.000 = 52.853.750
- Artış Oranı = %211
|
|
106
|
- Buna göre Demirbaşa ait Birikmiş amortisman şöyle düzeltilecektir.
- Düzeltilmiş Birikmiş Amortisman tutarı= 10.000.000 X2.11= 21.100.000
olacaktır.
|
|
107
|
- Sermayenin Düzeltilmesi:
- Sermayenin düzeltilmesinde ,nakit olarak ödenen kuruluş ve artırılan
sermayenin tahsil tarihleri esas alınacaktır
- Serm.Ödemeleri Tutarı Tahsil T. D.K.
- Kuruluş.Serm. 30.000.000 13 Nis.2000 3,20891
- Artırılan Serm. 30.000.000 15 Eyl. 2003 1,02911
|
|
108
|
- Kuruluş Sermayesinin Düzeltilmesi:
- Düzeltilmiş Kuruluş Sermayesi=
- Düzeltmeye Esas Tutar X
Düzeltme Katsayısı
- Düzeltilmiş Kuruluş Sermayesi= 30.000.000 x 3.20891= 96.267.300
|
|
109
|
- Artırılan Sermayenin Düzeltilmesi:
- Düzeltilmiş Artırılan Sermaye=
- Düzeltmeye Esas Tutar x
Düzeltme Katsayısı
- Düzeltilmiş Artırılan Sermaye= 30.000.000 x 1.02911=30.873.300
|
|
110
|
- Alınan Sipariş Avanslarının Düzeltilmesi:
- Alınan Sipariş avansları tahsil tarihlerine göre düzeltilecektir.
- Avans Veren Tutar Tahsil Tarihi D.K.
- Z Şirketi 8.000.000 15.Eki.03 1,02339
- Y Şirketi 16.000.000 12.Kas.03 1,00626
|
|
111
|
- Z Şirketi Alınan Avans. Düzeltilmesi
- Düzeltilmiş Alınan Z Şirketi Avansı= Tutar x Düzeltme Katsayısı
- Düzeltilmiş Alınan Z Şirketi Avansı= 8.000.000 x 1.02339 = 8.187.120.-
|
|
112
|
- Y Şirketi Alınan Avans. Düzeltilmesi
- Düzeltilmiş Alınan Y Şirketi Avansı= Tutar x Düzeltme Katsayısı
- Düzeltilmiş Alınan Y Şirketi Avansı= 16.000.000 x 1.00626 = 16.100.160.-
|
|
113
|
- D.Kıymet. D.Ö.Değ. D.S.Değ. Fark
- Stoklar 140.000.000 144.487.044 4.087.044
- Mak.Tesis 20.000.000 58.347.300 28.347.300
- Demirbaş 25.000.000 77.853.750 52.853.750
- M.T.B.A. 18.000.000 35.010.000 17.010.000
- D.B.B.A. 10.000.000 21.100.000 11.100.000
- Sermaye 60.000.000 127.140.600 67.140.600
- A.Sip.Av. 24.000.000 24.287.280 287.280
|
|
114
|
- Muhasebe Kayıtları
- ____________31.12.2003______________
- Stoklar Enf.Fark Hesabı 4.087.044.-
- Enflasyon Düzelt.Hes. 4.087.044
- _____________31.12.2003________________
- Mak.Tes.Enf.Fark Hesabı 28.347.300
- Enflasyon Düzelt.Hes. 28.347.300
|
|
115
|
- __________31.12.2003___________
- D.Başlar Enf.Fark Hes. 52.853.750
- Enf.Düzeltme Hesabı 52.853.750
- __________31.12.2003____________
- Enf.Düzeltme Hes. 28.110.000
- B.Amort. Enf.Fark Hesabı 28.110.000
- Makine Tesis Farkı 17.010.000
- Demirbaş Farkı 11.100.000
|
|
116
|
- __________31.12.2003__________
- Enf.Düzeltme Hes. 287.280
- A.Sip Av.Enf.Fark Hes. 287.280
- Z şirketi Farkı 187.120
- Y şirketi farkı 100.160
- __________31.12.2003__________
- Enf.Düzeltme Hes. 67.140.600
- Serm.Enf.Fark Hes. 67.140.600
- Kur.Ser.Farkı 66.267.300
- Artı.Ser.Farkı 873.300
|
|
117
|
- Geşmiş Yıllar Karları ve Düzeltme Öncesi kar Enflasyon Düzeltme Hesabına
Atılarak Kapatılır.
- _________31.12.2003_________
- Geçmiş Yıllar Karları 14.000.000
- Enf.Düzeltme Hes. 14.000.000
- _________31.12.2003_________
- Dönem Net Karı 26.500.000
- Enf.Düzeltme Hes. 26.500.000
|
|
118
|
- Bu kayıtlar sonrası enflasyon düzeltme hesabının görüntüsü şöyle
olacaktır.
- Enflasyon Düzeltme Hesabı
- 28.110.000 4.087.044
- 67.140.600 28.347.300
- 287.280 52.853.750
-
14.000.000
-
26.500.000
- 95.537.800 125.788.094
|
|
119
|
- Enflasyon Düzeltme Hesabının Bakiyesi Geçmiş Yıllar Kar/Zarar Hesabına
aktarılarak kapatılacaktır.
- __________31.12.2003__________
- Enf.Düzeltme Hes. 30.250.214
- Düzeltil.Geç.Yıl.Karı 30.250.214
|
|
120
|
- Kasa 2.600.000 Satıcılar 46.000.000
- Bankalar 15.000.000 A.Sip.Av. 24.000.000
- V.Çekler -4.000.000 A.Si.Av.E.F 287.280
- Alıcılar 24.000.000 D.Tic.Borçl. 26.000.000
- Stoklar 140.400.000 Öd.Ve.Fon 4.500.000
- Stok.Enf.Far. 4.087.044 Öd.SG.Kes. 2.500.000
- Mak.Tesis 30.000.000 Ver.YY.Karş. 9.500.000
- M.T.Enf.Far. 28.347.300 Peş.Öd.Y.Y. -8.000.000
- D.Baş 25.000.000 Sermaye 60.000.000
- D.B.Enf.Far. 52.853.750 Serm.E.F. 67.140.600
- B.Amort. -28.000.000 Dü.G.Y.Karı 30.250.214
- B.Amor.E.F - 28.110.000
- Toplam 262.178.094 Toplam 262.178.094
|
|
121
|
|
Notes
