IFAC’dan Haberler

Ø IFAC Genel Kurulu Singapur’da Toplanıyor

IFAC Genel Kurulu, 13 Kasım Perşembe öğleden sonra ve 14 Kasım Cuma sabahı Singapur Grant Hyatt Otel’de toplanıyor. Toplantının gündeminde yer alan konular:

§ Başkanın raporu

§ IFAC Yönetim Kurulu seçimi

§ 2004 yılındaki stratejik girişimler ve politikalar için teklifler

§ 2004 yılı bütçesinin onaylanması

§ Üyelerin kabulü ve/veya işten çıkarılması

§ Anayasal değişiklikler

Üye kuruluşlar gündemde yer alan bu konulara ek olarak başka konuların da gündeme alınmasını istiyorlarsa, 13 Ağustos 2003 tarihinden önce IFAC sekreterliğine başvurmaları ve diğer ülkelerden beş üye kuruluşun da desteğini almaları gerekmektedir.

Genel Kurul toplanmadan önce ev sahipliğini yapan Singapur Sertifikalı Yeminli Mali Müşavirler Enstitüsü, 13 Kasım Perşembe sabahı yarım günlük bir seminer için teklifte bulundu. Seminerin konusu Enron sonrası “Kamuoyu Güveninin Yeniden Oluşturulması” ve seminerle ilgili ek bilgiler ise daha sonraki bir tarihte ilgililere sunulacaktır.

Toplantıya iştirak edecek katılımcıların Singapur’daki SARS salgınıyla ilgili bir kuşkuları olur düşüncesiyle, Dünya Sağlık Örgütü’nün ( World Health Organization-WHO ) 30 Mayıs 2003 tarihinde Singapur’u SARS virüsünün yayıldığı ülkeler listesinden çıkarmasıyla ilgili bildiriyi dernek merkezimizden temin edebilirsiniz.

Ø IFAC Kanun Koyucularla Toplandı

IFAC’ın Yasal Düzenlemeleri İzleme Grubu (Regulatory Monitoring Group) dünya genelindeki kanun koyucularla biraraya gelerek IFAC’ın, yüksek kaliteli standartların ve uluslararası muhasebe mesleğinin gelişimine ve promosyonuna ne şekilde daha fazla katkıda bulunacağını görüştü. Bu grupla kanun koyucular arasındaki iletişim ve işbirliği çerçevesinde, kamu güvenini muhafaza eden, daha yüksek kalitedeki bir muhasebe mesleğinin gelişimine katkıda bulunan ve IFAC’ın güvenirliliğini geliştirecek olan bir dizi reform niteliğindeki standartlar geliştirilmektedir.

Ø IFAC Stratejisi

IFAC kamunun muhasebe mesleğine olan ilgisini ve güvenini koruyabilmek ve uluslararası düzeyde muhasebe mesleğinin gelişimine katkıda bulunabilmek için yeni bir misyon ve strateji belirledi. IFAC’ın yeni misyonu ve çalışmalarına yön verecek olan stratejisi, IFAC Yönetim Kurulu ve bazı dış çevrelerden gelen teklifler doğrultusunda hazırlanmıştır. IFAC bu yeni misyonunu ve stratejik planını Kasım ayındaki genel kurul toplantısında üyelerin onayına sunmadan önce tüm üye kuruluşlara görüşlerini almak üzere sunacak.

Ø IFAC Uygunluk Programı ( Compliance Program )

IFAC Yönetim Kurulu tüm dünyadaki muhasebecilerin daha yüksek kalitedeki bir performans elde etmelerine yardımcı olmak için IFAC’ın mevcut üye kuruluşları ve potansiyel üyeleri arasında kıyaslama imkanı sağlayacak bir üyelik uygunluk programının çıkarılmasını oybirliğiyle kabul etti. Temel fonksiyonu muhasebecilerin geliştirilmesi ve teşvik edilmesi-desteklenmesi olan bu uygunluk programının genel amacı ise hazırlanacak olan bir üyelik yükümlülük bildirisiyle her bir üye kuruluşun üyelikle ilgili uygunluk düzeyini değerlendirmektir.

Uygunluk programı IFAC’ta görevli olan bir grup personel tarafından hazırlanacak ve yapılan çalışmalar kısa zaman aralıklarıyla IFAC yönetici başkanına raporlanacaktır. En sonunda düzenlenecek bir uygunluk tavsiye ve gözlemleme paneliyle personelin yaptığı çalışmalar gözden geçirilecek ve sonuçlandırılacaktır. Üye kuruluşlarla ilgili değerlendirme çalışmalarına bu yıl başlanacak ve sonuçlandırılmış bir uygunluk programı ise 2005 Aralık ayından itibaren etkili olacaktır.

Ø IFAC Üyelik Yükümlülük Bildirisi

IFAC Yönetim Kurulu, Temmuz ayında Quebec City’de gerçekleşen toplantısında yedi maddeden oluşan bir üyelik yükümlülük bildirisini kamunun yorumlarına sunmak üzere onayladı. Bu bildirinin örnek bir kopyasını dernek merkezimizden temin edebilirsiniz.

IFAC, muhasebe mesleğinin her yönden geliştirilmesi için kendini muhasebe dünyasına adamış durumda. Üyelik yükümlülük bildirisi ( Statement of Membership Obligations-SMO ) ve uygunluk programı ise bu amaca hizmet etmek üzere geliştirilmiştir. Nitekim, IFAC yükümlülük bildirisi IFAC üyeliğinin gerektirmiş olduğu yükümlülükleri açık bir şekilde ifade ederken, uygunluk programı ise muhasebe dünyasındaki çeşitli standartlar arasındaki yakınlaşmanın sağlanması ve muhasebe mesleğinden beklenen en yüksek kalitenin elde edilmesi konusunda üye kuruluşları cesaretlendiriyor. Son dönemlerde işletme yönetimlerindeki birtakım başarısızlıklar ve iflas olayları ile finansal raporlama kalitesine olan güvenin azalması muhasebe dünyasındaki bazı değişikliklere sebep olmuştur. Bu değişiklikler muhasebe dünyasının global anlamda gelişmesi için IFAC’ın üzerine düşen sorumluluğun önemini daha fazla vurgulamaktadır.

SMO, uygunluk programının temeli, esası olarak kabul edilmekte ve kalite güvencesi, soruşturma-disiplin gibi konularda gerekli olan üyelik yükümlülükleri ile IFAC komiteleri ve Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu tarafından geliştirilmiş olan standartların promosyonunda ve uygulanmasında gerekli olan üyelik sorumluluklarını içermektedir. Bildiri IFAC üyesi kuruluşlar üzerinde doğrudan etkili olacağından, bu kuruluşlara bildirinin taslak metniyle ilgili görüşlerini 30 Kasım 2003 tarihine kadar sunmaları tavsiye edilmektedir. Alınmış olan tüm yorumlar kamunun bilgisi dahilinde ve gerçek anlamda bir şeffaflığın sağlanması için de IFAC’ın web sitesinde yayınlanacaktır.

Aşağıda 1’den 7’ye kadar sıralanmış üyelik yükümlülük bildirisi maddeleri verilmiştir. Bu maddeler IFAC ve Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulunun muhasebe mesleğinin gelişimiyle ilgili çalışmalarını desteklemek için IFAC üye kuruluşlarının üzerine düşen yükümlülükleri açıklamaktadır.

1) Kalite Güvencesi: Bu standart doğrultusunda muhasebe meslek mensubu

kuruluşlar tarafından yapılan finansal tablo denetimlerinin kaliteli olması, hizmet kalitesinin güvence altına alınması ve bu doğrultuda sürekli gözden geçirme programlarının hazırlanması öngörülmektedir. Bu gözden geçirme işlemi IFAC üyesi kurum tarafından ya muhasebe mesleği adına yada devlet, kanun koyucular ve diğer kuruluşlar adına yapılacaktır.

2) Eğitim Standartları: Profesyonel muhasebeciler için gerekli olan, IFAC Eğitim Komitesi tarafından geliştirilmiş uluslararası eğitim standartları ve diğer bildirilerle ilgili IFAC üye kuruluşlarının yükümlülüklerini içermektedir. Şu an itibariyle IFAC Eğitim Komitesinin kontrolü altında bulunan bu standartların, 2003 sonlarında yayınlanarak 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren etkili olması beklenmektedir.

3) Denetim ve Güvence Standartları: Bu standartlar Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu tarafından geliştirilmiş olan uluslararası denetim standartları ve bildirileriyle ilgili IFAC üye kuruluşlarının yükümlülüklerini açıklamaktadır. Bu denetim standartları geliştirilirken üye kuruluşlardan beklenen, ulusal standartlarla uluslararası denetim standartları arasında bir yakınlaşmanın sağlanmasını ortak bir amaç olarak benimsemeleri ve Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulunun yayınlamış olduğu bildiriler ve standartlarla tam bir uygunluk içinde bulunmalarıdır.

4) Etik Kuralları: Bu standartlar IFAC Etik Komitesi tarafından geliştirilmiş olan etik kuralları ve bildirileriyle ilgi olan IFAC üye kuruluşlarının yükümlülüklerini kapsamaktadır.

5) Kamu Sektörü Muhasebe Standartları : Bu standartlar IFAC’ın Kamu

sektörü Komitesi tarafından geliştirilmiş olan Kamu Sektörü Muhasebe Standartları ve bildirileriyle ilgi IFAC üye kuruluşlarının yükümlülüklerini kapsamaktadır. Bu standartlar hazırlanırken kamu sektöründen beklenen, gerek devlet gerek kamu kuruluşları tarafından yapılan finansal raporlamada hazırlanan mali tabloların Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartlarıyla tam bir uygunluk içinde bulunmalarıdır.

6) Soruşturma ve Disiplin: Soruşturma ve disiplinle ilgili standartlar IFAC üye

kuruluşlarında görevli olan personelin yanlış tutum ve davranışlarının soruşturulmasında ve disiplinin sağlanmasında uygulanacak olan profesyonel standart ve kuralları kapsamaktadır. Bu doğrultuda uygulanacak olan yükümlülükler:

- Kanuna itaatsizlik cezası

- Üyelere gerekli olan rehberlik ve bilginin sağlanması

- Dış çevreden kuruluşlarla irtibatın sağlanması

- Dava muamelelerinin başlatılması

- Teftiş ve İnceleme güçleri ve süreci

- Disiplin uygulanma süreci

- İdari süreç

7) Finansal Raporlama Standartları: Bu standartlar, Uluslararası Muhasebe

Standartları Kurulu (International Accounting Standards Board-IASB) tarafından çıkarılmış olan Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarıyla (International Financial Reporting Standards-IFRS ) ilgili IFAC üye kuruluşlarının yükümlülüklerini içermektedir. Bu standartlarla ilgili olarak üye kuruluşlardan beklenen hazırlamış oldukları mali tabloları IFRS’ler ile tam bir uygunluk içerisinde hazırlamak ve sunmaktır.

Bu standartlarla ilgili hazırlanacak olan dökümanların Temmuz ayından itibaren 120-günlük bir süreyle yorumlara sunulması beklenmektedir. 31 Mart 2004 tarihinden itibaren ise bu yükümlülük bildirisinin etkili olması beklenmektedir.

Ø IFAC Gelişmekte Olan Ülkeler ile Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler Üzerinde Yoğunlaşıyor

IFAC tarafından en son yapılan Yönetim Kurulu toplantısında Ndung’u Gathinji tarafından yapılan sunumda özellikle Afrika ve Angelo Caso gibi gelişmekte olan ülkelerin ihtiyaçları ile KOBİ’lerin ihtiyaçları ve bunların IFAC açısından önemleri üzerinde duruldu.

Gelişmekte olan bu ülkelerde oluşturulacak olan çalışma grupları ve yapılarla IFAC stratejisinin geliştirilmesi ve IFAC programlarının uygulanmasına katkıda bulunulacak.

Ø Yönetim

IFAC’ın eski başkanı Aki Fujinuma tarafından başkanlık edinilen IFAC’ın Yönetim Çalışma Ekibi ( Governance Task Force ), IFAC yönetiminin geliştirilmesi için teklifte bulundu. Bu teklif ve öneriler IFAC Yönetim Kurulu üyeleri, komite başkanları ve üyeleri ile meslek mensubu kuruluşlarda görevli kişilerle yapılan anketler sonucunda belirlendi.

IFAC yönetiminin geliştirilmesi doğrultusunda sunulan öneriler:

- IFAC Yönetim Kurulu sayısını arttırmak,

- IFAC Genel Kurulu yerine, Yönetim Kuruluna IFAC bütçesini belirleme yetkisini vermek.

IFAC Yönetim Kurulu tarafından onaylanan yönetimle ilgili değişiklikler Kasım 2003 tarihinde oylama için Genel Kurula sunulacak.

Ø Güvenirlilik Çalışma Ekibi

Finansal raporlamada kamu güveninin yeniden yapılandırılması konusunda faaliyet gösteren Güvenirlilik Çalışma Ekibinin ( Credibility Task Force) başkanı John Crow, ekibin en yeni öneri ve tekliflerini içeren uluslararası çerçevedeki bir raporu IFAC yönetim kuruluna sundu. Rapor tüm üye kuruluşlara mail ile gönderilecek ve Ağustos başından itibaren IFAC’ın web sitesinden yayınlanacaktır.

Ø Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu

Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu ( International Auditing and Assurance Standards Board ) çalışma prosedürlerini de içeren yeni çalışma kurallarını yayınladı. Bu çalışma kuralları doğrultusunda, IAASB’nin yayınlayacağı yeni standartların onaylanması için gerekli olan oy çoğunluğu %75’den 2/3’e düşürüldü. Denetim standartlarıyla ilgili bir önsözü de içeren bu çalışma kuralları basılıp, IAASB’nin Eylül ayındaki toplantısından sonra IFAC’ın web sitesinde yayınlanacak.

Ø Güncelleştirilmiş Yeni Etik Kuralları

Düzenlenmiş yeni etik kuralları, yorumlara sunuluyor. Yorumlara sunulan bu yeni taslak standartlar ulusal ihtiyaçları temel alan bir modelden hareket ederek bütün üye kuruluşların ihtiyaçlarına cevap verecek minumum düzeydeki standartlardır.

Meslek etiğiyle ilgili bu yeni taslak standartlar muhasebecilere; dürüstlük, objektiflik, profesyonel yeterlilik, güvenirlilik ve profesyonel davranış gibi konularda derin bir yol göstericilik sunarken, aynı zamanda işletme yönetimiyle ilgili olarak da, finansal raporların hazırlanması ve sunulması, finansal çevreler, teşvikler, bilginin sunulması gibi konuları içermektedir.

Düzenlenmiş yeni etik taslak standartları 30 Kasım 2003 tarihinde yapılacak olan Genel Kurul toplantısında yorumlara sunulacak.

AB’den Haberler

Ø Düzenlenmiş Yeni Kanunlar Kaynak Sağlayan Taraflara Büyük Faydalar Sağlıyor

Avrupa Parlamentosu, borç verenlere en uygun kanun koyucuyu seçmeleri konusunda serbestliklerini arttıracak Avrupa Birliği Direktif taslağında değişiklikler yapmayı düşünüyor. Direktif Taslağı, bütün üye ülkelerde, yeterli nitelik ve açıklıktaki yeni standartları mevcut standartlarla değiştirerek, Avrupa’nın her yerinde sermayeyi arttırmayı kolaylaştıracaktır. Amaç ise yatırımcılara daha sağlıklı karar vermelerine yardımcı olacak açık ve kapsamlı materyalleri sunmaktır.

Her türlü menkul kıymet aracını kapsamakla beraber menkul kıymet borsasına kayıtlı şirketlerde uygulanacak şekilde yayınlanacak olan diğer unsurları da içermektedir.

Direktif taslağında yer alan temel unsurlar:

§ İşletmelere hisse senedi, tahvil, bono vb. menkul kıymet aracını çıkarmalarında ve diğer üye ülkelere ticaret yapmaları konusunda gerekli iznin sağlanması,

§ Kaynak sağlayan kuruluşlara kanun koyucuyu seçmeleri konusunda seçim hakkının sunulma koşulları,

§ Kaynak sağlayan kuruluşların ve menkul kıymet aracının çeşidine göre uluslararası standartlara dayalı olarak yapılmış açıklamalar,

§ Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeler için gerekli olan koşullar ve istisnalar.

Avrupa Konseyi direktifle ilgili olarak 2002 Kasım ayında politik bir görüş birliği sağladı ve 2003 Mart ayında ise resmi olarak onayladı. Müzakereler süresince en önemli sorun, kaynak sağlayan kuruluşun taslağın onaylanması konusunda üye ülkelerden hangisini seçeceği idi.

Almanya ve İngiltere kaynak sağlayan kuruluşun kanun koyucuyu seçmesi konusunda tam bir serbestliğe sahip olması gerektiği görüşünde iken; Fransa, İtalya ve İspanya ise yerel şirketler üzerinde ulusal kanun koyucu güçlerin etkili olması gerektiği üzerinde ısrar ettiler.Yapılan görüşmeler sonucunda elde edinilen nihai karar; en az 5000 Euro değerinde hisse senedi dışındaki menkul kıymet sahibi olanlar kendi kanun koyucularını seçmeleri konusunda tam bir serbestliğe sahip iken, 5000 Euro’dan daha az hisse senedi dışındaki menkul kıymet sahibi olanlar kayıtlı oldukları ülkelerin mevcut kurallarını uygulamak zorundadırlar.

Ø Avrupa’da Global Finansal Raporlama Standartlarına Doğru

1 Ocak 2005 tarihinden itibaren Avrupa Birliğinde yer alan bütün ülkeler mali tablolarını Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarına (International Finanacial Reporting Standards-IFRS) uyum içerisinde hazırlamak zorundadırlar. Uluslararası Finansal Raporlama Standartlarının amacı, global platformda finansal piyasaların gelişmesi ve güçlenmesini destekleyebilmek için Avrupa genelindeki tutarsızlıkları en aza indirmek ve mali tablolardaki şeffaflığı düzenlemektir.

Uluslararası Finansal Raporlama Standartları ile ilgili çalışmalar henüz teoride olsa bile finansal sektör bu standartların önemini kabul etmiş ve benimseme konusunda ise bir acelelik gözlenmektedir.

Sene başında PricewaterhouseCoopers tüm dünyadan 85 finansal kuruluşun yöneticileriyle bir anket çalışması yaptı. Amaç ise yöneticilerin bu standartlarla ilgili görüşlerini değerlendirmek ve standartların getireceği değişikliklere hazır olup olmadıklarını ölçmekti. Ankete cevap verenlerin %92’si tek bir çeşit global muhasebe standartlarının kullanılmasında yana iken ve 2/3 ise IFRS’leri kullanacak olan kuruluşların raporlarında daha fazla şeffaf olacaklarını belirtirken; sadece 34% oranında bir grup IFRS’leri temel muhasebe standartları olarak ancak 2005 yılında kullanabileceklerini belirttiler.

PwC Avrupa sigorta grup başkanı Ian Dilks uygulanacak standartlar konusunda tam bir açıklığın bulunmaması finans sektöründeki belirsizliğin en büyük nedenidir şeklinde bir açıklama yaptı.

Uluslararası Finansal Raporlama Standartları; Uluslararası Muhasebe Standartları Kurulu (International Accounting Standards Board-IASB ) , Sertifikalı Yeminli Mali Müşavirler Örgütü ( Association of Chartered Certified Accountants ) ve Uluslararası Ticaret Odası (International Chamber of Commerce) gibi uluslararası finansal çevreler tarafından benimsenmiş durumda.

Ian Dilks IFRS hakkında mevcut olan bilginin sürekli olarak arttığını, fakat bunun yeterli olmadığını; uluslararası finansal çevreler arasındaki diyaloğun da anlaşılırlığı ve açıklığı desteklemek için gelişmesi gerektiğini; finansal sektörün IFRS ve yorumlanması hususunda yeterli oranda bir uzlaşma içerisinde bulunmadığını ve konuya ortak bir görüş çerçevesinde yaklaşılmadığını belirtti.

Ø İşleme Yönetimiyle İlgili Hareket Planı

Avrupa Komisyonu, işletme hukuku ve yönetimiyle ilgili olarak yeni bir hareket planı geliştirdi. Bu hareket planındaki temel odak noktası, Avrupa Birliği çerçevesinde mevcut olan kurallar ve üye ülkelerdeki ulusal kurallar arasındaki koordinasyonun sağlanması ve geliştirilmesidir. Bu doğrultuda hareket planı kapsamında yer alan konular;

- Çeşitli hususlarda yayınlanmış yıllık işletme bildiri ve raporları,

- İşletme hissedarlarının haklarının korunması,

- Bağımsız murahhas olmayan Yönetim Kurulu üyelerinin görev ve sorumluluklarının genişletilmesi,

- Yöneticinin ödüllendirilmesi konusundaki şeffaflığın arttırılması,

- Ulusal sistemler arasındaki yakınlaşmanın sağlanması ve geliştirilmesi için bir Avrupa İşletme Yönetimi Forumunun ( European Corporate Governance Forum) oluşturulması.

Hareket planının uygulanabilirliği Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyi tarafından görüşülüp, nihai karara bağlanacak. İlgili gruplar hareket planıyla ilgili görüş ve yorumlarını 31 Ağustos 2003 tarihine kadar sunabilirler.

Ø Finansal Hizmetler Eylem Planı Tamamlanmayı Bekliyor

Avrupa Komisyonu tüm üye kuruluşların 2005’ten itibaren uygulamaya geçmeleri ve Avrupa Parlamentosuna büyüme ve seçim programıyla ilgi uygun bir çalışma planı sunmak için ilgili tüm kanunların 2004 Nisanında tamamlanması gerektiğinin önemini vurguladı. Finansal Hizmetler Eylem Planı, Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Konseyini henüz taslak halinde bulunan;

- Direktif Taslağı,

- Tasarrufların vergilendirilmesi,

- Finansal hizmetlerin ihale yoluyla yerine getirilmesi,

- Üye ülkelerdeki Şeffaflık,

- Yatırım hizmetleri direktifinin revize edilmesi, gibi tekliflerin hızlı bir şekilde uygulanması için sıkıştırıyor.