KURBAN BAYRAMINIZI KUTLAR,
SAĞLIK, MUTLULUK, REFAH ve BAŞARILAR DİLERİZ
IFAC’dan haberler
Ø (New York, 18 Ocak
2001) Uluslararası Muhasebeciler Federasyonunun (International
Federation of Accountants – IFAC) başkanı Tsuguoki Fujinuma’nın, denetleme
raporları ulusal sınırların ötesinde de kullanılan denetim firmalarını IFAC’ın
Firmalar Forum’una (IFAC Forum of Firms – FoF) katılmaya davet ettiği
geçen Dış Haberler Bülteninde bildirilmişti. 23 tane uluslararası muhasebe
firması Londra’da toplanarak, ulusal sınırlar ötesinde denetim yapan firmalar
için tüm dünyada uygulanan bir Kalite Standardı geliştirme yönünde
çalışmalar yaptılar. Bu çalışmada amaç, “Dünya çapında tek düze ve yüksek
kaliteli denetleme uygulamaları yapılmasını sağlayarak, sınırlar ötesinde
yatırım yapanların ve ekonomide karar verme yetkisinde olanların menfaatlerini
korumak, aynı zamanda finans piyasalarının kararlılığına yardımcı olmak” olarak
tespit edildi. IFAC’ın sponsorluğunu yaptığı bu toplantıya katılan firmalar
IFAC’ın Firmalar Formu’nun (FoF) çekirdeğini oluşturdu.
Globalleşen iş dünyasında sadece
ulusal standartlara göre hazırlanan mali raporların ve denetleme raporlarının
yeterli olmadığı açıktır. Karar verme durumunda olanlar, karar verirken esas
aldıkları mali bilgilerin şeffaf, kapsamlı, daima aynı ve uluslararası diğer
bilgilerle mukayese edilebilir nitelikte olduğunun garanti altına alınması
ihtiyacını duymaktadır. Yeni kurulan Firmalar Forumuna (FoF) üye olan firmalar
bu güvenceyi sağlayacaklardır.
Aşağıda belirtilen şartları
yerine getirmeyi kabul eden her firmanın
Firmalar Forumuna üye olarak ulusal sınırlar ötesinde denetim yapması
mümkündür:
·
Firmalar Forumu’nun Global Kalite Standardına uygun olarak çalışmayı
kabul etmek,
·
yaptığı
çalışmaların, kalite güvencesinin verilebilmesi için, periyodik olarak dış
denetime tabi olmasını kabul etmek.
Firmalar Forumu henüz “Global
Kalite Standartlarını” belirlemedi, ancak standartların ana temalarının
aşağıdaki konuları kapsayacağı biliniyor:
·
Ulusal sınırlar ötesinde yapılacak denetimlerin Uluslararası Denetleme
Standartlarına (ISA) uygun olarak yapılacağını şirket politikası olarak kabul
etmek,
·
IFAC’ın “etik” prensiplerine uygun hareket etmek,
·
şirket yöneticileri ve çalışanlarının, mali raporların hazırlanmasında
meydana gelen gelişmeleri devamlı olarak izleyebilmelerini sağlayacak eğitim
programlarını devamlı olarak uygulamak,
· şirketin politikalarına
ve yöntemlerine sadık kalarak ve kalite kontrol standartlarına uygun olarak
çalıştığını kanıtlamak için belirli aralıklarla kalite denetlemesine tabi
tutulmak.
Firmalar Formunun ana sözleşmesi
iki ay içinde hazırlanarak yürürlüğe sokulacak.
Ø
(New York, 18 Ocak 2001) Geçen yıl IFAC’tan ayrılarak bağımsız bir kuruluş haline dönüşen
Uluslararası Muhasebe Standartları komitesi (IASC) IFAC’ın zayıflamasına yol
açmıştı. 113 ülkede 153 kuruluşun üye olduğu ve yaklaşık olarak iki milyon
muhasebeciyi temsil eden IFAC’ın tekraradan güçlenmesini sağlamak ve
etkinliğini arttırmak için bazı projeler ileri sürüldü, bu peojeler yavaş yavaş
hayata geçirilmeye başlandı. Bu kapsamda hayata geçirilen projelerin
başlıcaları aşağıda belirtilmiştir.
· 113 ülkeden
IFAC’a üye olan kuruluşların IFAC standartlarına uygun olarak çalıştıklarının
izlenmesini sağlayacak bir program geliştirilmesi,
· uluslarararası
denetleme standartlarını hazırlayan, Uluslararası Denetleme Uygulamaları
Komitesinin (International Auditing Practices Committee - IAPC) etkinliğini
arttırmak ve üye sayısını genişletmek,
· IFAC standartlarına
uygunluğu izlemek için Kamu Gözetim Kurulu’nun (Public Oversight Board)
kurulması ve
· Sınırlar ötesinde
denetim yapan firmaların belli kalite standartlarına ulaşması ve bu
kalitelerini idame ettirmelerini sağlamak üzere Firmalar Forumu’nun (Forum of
Firms – FoF) kurulması.
Ø
(New York, 18 Ocak 2001) IFAC’a üye olan büyük muhasebe firmaları
adı ile yeni bir rapor hazırladı.
Bu rapor dünyadaki toplam gelirin (GNP) yüzde 95’ini yaratan 53 ülkede
uygulanan ulusal muhasebe standartlarının Uluslararası Muhasebe Standartları
(IAS’lar) ile karşılaştırmasını yapıyor ve farklılıkları ortaya koyuyor.
IFAC başkanı Tsuguoki (Aki)
Fujinuma hazırlanan bu raporun uluslararası muhasebe işlemlerinin hangi
şartlara bağlı olarak yapıldığını ortaya çıkarttığını ve tüm dünyada
uygulanması istenen Uluslararası Muhasebe
Standartlarına ulaşmak için bu raporun çok kritik bir ilk adım olduğunu
belirtiyor.
Dünya Bankası Başkanı James
Wolfensohn Dünya Muhasebeciler Kongresinde yaptığı bir konuşmada ulusal
muhasebe standartlarının uluslararası hale gelecek şekilde harmonize
edilmesinin oluşan global piyasalara çok yararlı olacağını belirtmişti. Bu
çağrı üzerine IFAC’ın Uuslararası Muhasebe Mesleğini Geliştirme Forumu
(International Forum on Accountancy Development – IFAD) üyesi olan büyük
muhasebe firmalarını organize ederek bu raporun hazırlanmasını sağladı.
IFAD, Dünya Bankası, bölgesel
gelişme (development) bankaları, IMF, OECD, UNCTAD, yatırımcılar, büyük
muhasebe firmaları ve IASC gibi uluslararası standartları koyan kuruluşların
temsilcilerinden oluşan bir forumdur; bu foruma üye olan kuruluşların hepsi
mali raporların global olarak hazırlanmasına ihtiyaç duymaktadır, bu nedenle
ulusal muhasebe uygulamalarının harmonize edilerek uluslararası standartlara
yaklaştırılması bu grubu çok fazla ilgilendirmektedir, bu harmonizasyonu
sağlamada da ilk adımın uygulamalar arasındaki farklılıkların saptanması olması
gayet normaldi.
GAAP 2000 raporunda 53
ülkede 31 Aralık 2000 tarihinde uygulanmakta olan muhasebe usulleri esas
alınmış. Raporda Türkiye de yer alıyor. Bu raporun basılı kopyası dernek
merkezimizde mevcut değildir ancak arzu edenler rapora IFAC’ın internet sitesinden, “www.ifac.com” adresinden ulaşabilirler.
Raporun Türkiye bölümünde,
Türkiye’de çalışmakta olan tüm kuruluşlara genel olarak uygulanan, kabul
edilmiş muhasebe prensipleri olmadığı, sadece standart hesap planına, mali raporların
formatına ve vergi kanunlarında
belirtilen genel kurallara uymanın zorunluğu olduğu belirtiliyor. Ayrıca alt
başlıklar halinde muhasebe ve mali raporların hazırlanışı ile ilgili olarak
Türkiye’deki uygulamaların Uluslararası Muhasebe Standartlarına (IAS’lara) ters
düşen veya eksik olan kısımları belirtiliyor.
Ø
(New york, 26 Ocak 2001) IFAC’ın Kamu Sektörü Komitesi (Public Sector
Committee – PSC) dört tane yeni Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standardı
(International Public Sector Accounting Standard – IPSAS) taslağı yayınlandı.
· ED16 Events
After the Reporting Date (Rapor tarihinden sonra meydana gelen olaylar): Bu
standart taslağında rapor tarihinden sonra meydana gelen olaylar için mali
raporların değiştirilmeleri veya raporlara notlar ilave edilmesi konularında
kural önerileri getiriliyor.
· ED17 Segment
Reporting (Alt birimlerin raporları): Devletin bölümlerinin dışa dönük
olarak hazırladıkları mali raporlarda, kendilerinin alt birimlerinden alınan
dahili raporların bazı kısımlarının dahil edilmesine dair kurallar öneriliyor.
· ED18 Financial
Instruments: Disclosure and Presentation (Mali enstrumanlar: Açıklama ve
Sunum): Mali enstrumanlara ait bilgilerin açıklanması konusunda, Uluslararası
Muhasebe Standartlarındaki (IAS 32) kurallarla aynı olan kuralların uygulanması
öneriliyor.
· ED19
Investment Property (Yatırım
Amaçlı Gayrı Menkuller): Bu tür gayrımenkullerin hesaplara intikallerinde ve
ondan sonra yapılacak işlemlerinde ya maliyet modeline veya makul değer (fair
value) modeline göre işlem görmesine ait kural önerileri getiriliyor.
e – posta: EDComments@ifac.org
Fax: 001 – 973 – 286 – 9570
IASC’den haberler
24 Mayıs 2000’de Edinburgh’da
yapılan toplantıda IFAC’dan ayrılarak bağımsız bir kuruluş haline gelen
International Accounting Standards Committee – IASC (Uluslararası
Muhasebe Standartları Komitesi) yeniden yapılanma çalışmalarını sürdürüyor. Bu
toplantıda IASC’nin kuruluş sözleşmesi (İç Tüzüğü) de onaylanmıştı; IASC’nin
uluslararası standartları hazırlatmak ve yürürlüğe sokmakla görevli olan
Yönetim Kurulu (Board) geçici üyelerden oluşturulmuştu, bu üyelerin 31 Aralık
2000 tarihine kadar görev yapmaları öngörülmüştü. Bu arada yeni Yönetim
Kurulunu seçmekle görevli olan komisyon gazetelere ilanlar vererek yeni üyler
aradı, gelen müracaatları değerlendirdi fakat nihai seçim ve atamaları
yapamadı. Geçen yıl sonunda eski Yönetim Kurulu, yeni görev alacak kurul
üyelerine bazı yol gösterici öneriler yayınlayarak görevlerinden ayrıldılar. Bu
sıralarda IASC’nin Yönetim Kurulu görev başında değil ve standartlarla ilgili
çalışmalar da aksıyor; yeni Yönetim kurulu’nun en erken 1 Nisan 2001’de göreve
başlaması bekleniyor.
Yeni Yönetim kurulunun oluşmasını geciktiren nedenlerin başında sürdürülmekte olan fon yaratma çalışmalarının henüz arzu edilen sonuçları verememesinin geldiği sanılıyor. IFAC’ın üyeleri, IASC’nin de doğal üyesi sayılıyor, ancak bunların IASC’ye ayrıca aidat ödemeleri gerekecek. IASC bu üyelerin dışında üye tabanını genişletmeye çalışıyor. Eskiden basılmış olan Uluslararası Muhasebe Standartlarının (IAS’ların) ve onların Çince, Romence, Lehce, Rusca, İspanyolca ve Fransızca tercümelerinin oldukça yüksek ücretlerle satılmaya çalışılması da fon yaratma çabalarının sonucu.
Geçtiğimiz yıllarda IFAC’ın şemsiyesi altında başarılı çalışmalar yaparak AB komisyonu tarafından, AB borsalarında işlem gören firmaların mali raporlarını IAS’lara uygun olarak hazırlanması önerisini AB parlamentosuna yaptıran; mali raporlarını IAS’lara göre hazırlayan firmaların da (raporlara bazı ilave bilgiler ekleyerek) A.B.D. borslarına kabulünü sağlayan IASC’nin yeniden yapılanmasını süratle tamamlayarak çalışmalarına hız vermesi temenni ediliyor.
Ø IASC ile beraber on değişik ülkeden standart koyucu kurulların temsilcilerinin bulunduğu müşterek çalışma grubu (Joint Working Group – JWG) bir çalışma raporu hazırladı. “Draft Standard and Basis for Conclusions - Accounting for Financial Instruments and Similar Items” (Standart Taslağı ve Sonuçlara Esas Teşkil Eden Faktörler - Finansal Enstrumanlar ve Benzer Kalemler için Muhasebe) adını taşıyan bu çalışma raporunun ana amacı, “Raporlama döneminde meydana gelen olayların, kuruluşların mali enstrumanları ve bazı onlara benzeyen kalemlerinin makul değerleri (fair value) üzerindeki etkisinin bilançolara ve gelir tablolarına yansıtılması ile ilgili kuralları önermek.”
Her ne kadar bu çalışma raporunun adı “Standart Taslağı” ise de IASC çıkardığı haber bülteninde bunun bir standart taslağı olmadığını, sadece Müşterek Çalışma Grubunun önerilerini ihtiva eden bir rapor olduğunu bildiriyor; ancak bu rapora gelecek önerilerin incelenmesinden sonra Standart taslağının hazırlanacağını ve yeniden ilgililerin görüşüne sunulacağını belirtiyor.
Bu önemli çalışma raporunun bir
kopyası dernek merkezimizde mevcuttur. Arzu edenler bu kapsamlı çalışmayı
IASC’nin yayım bölümünden (“166 Fleet Street, London EC4A 2DY, UK” adresinden)
veya e – posta ile (“publications@iasc.org.uk”
adresinden) 25 sterlin (42 A.B.D $)
karşılığı tedarik edebililer.