IFAC’dan haberler

Ø Uluslararası Muhasebe firmaları, FİRMALAR FORUMU’nu başlattı: Uluslararası Muhasebeciler federasyonunun (International Federation of Accountans – IFAC) dünyadaki denetim uygulamalarının kalitesini yükseltmek için, denetim raporları ulusal sınırlar dışında da işlem gören (Transnasyonel*) firmaların, “firmalar forumu – FoF” adı altında toplanması için bir girişimde bulunduğunu duyurmuştuk. Londra’da yapılan toplantıda dünyanın ileri gelen 23 uluslararası muhasebe firması FoF’ye sıcak baktıklarını belirtmişti.

FoF’nin amacı; ulusal sınırlar ötesindeki yatırımcılara ve ekonomik kararlar veren diğer yetkililere daha güçlü bir koruma sağlamak ve mali piyasalardaki istikrarı arttırmak için, tüm dünyada yüksek kaliteli ve tutarlı denetim uygulamaları sağlamaktır.

Aşağıda belirtilen iki şartı yerine getirmeyi taahüt eden her firma FoF’ye katılabilir;

· FoF’nin ortaya koyacağı “Global Kalite Standartlarına” uymayı kabul etmek,

· Yaptığı denetim uygulamalarının periyodik olarak dış denetçiler tarafından değerlendirilmesini kabul etmek.

FoF’nin “Global Kalite Standartları” henüz tam olarak belli değil, ancak aşağıda belirtilen ana konuları kapsayacağı biliniyor.

· Transnasyonel denetlemelerin yapılmasında uygulanan politikaların ve uygulama yöntemlerinin Uluslararası Denetleme Standartlarına (International Standards on Auditing – ISA) uygun olması;

· IFAC’ın “etik kurallarına” uyulması;

· Firmanın yönetici ve denetçilerinin, mali raporlama sistemlerinde meydana gelen uluslararası gelişmelerden haberdar olabilmelerini sağlamak amacıyla düzenli eğitim programları düzenlenmesi;

· Firmanın ortaya koymuş olduğu politika ve yöntemlere sağdık kalındığının kanıtlanması için periyodik olarak kalite güvence değerlendirmesi yapılmasını kabul etmek.

FoF’nin çalışmaları IFAC’ın Transnasyonel Denetim Komitesi (Transnational Audit Committee – TAC) tarafından izleniyor ve kontrol ediliyor olacaktır.. FoF’nin özellikle “Kalite güvencesi” ile ilgili prosedürlerinin hazırlanması ve diğer çalışmalarının koordinasyonu için Mr Russell Guthrie Transnasyonel Denetim Direktörü olarak atandı. Mr Guthrie daha önce dört yıl süreyle KPMG’nin Amsterdam’daki Uluslararası merkezinde Global Kalite Değerlendirme programının başında bulunmuştu.

* “Transnasyonel Denetim” (Transnational Audit) sözcüğü özenle seçilmiş ve açıkça tanımlanmış bir sözcüktür; “Ulusal sınırlar ötesinde de ilgi duyulan kuruluşlarla, kamu oyunu yakından ilgilendiren bankalar ve diğer finans kuruluşlarının mali raporlarının denetlenmesi” anlamına gelmektedir. Ancak mali piyasaları yönetenler Firmalar Forumunun şartlarını yerine getirerek, üye olmayı başaran denetim firmalarının isimlerini duyurmaya başladıktan sonra daha bir çok büyük firmanın denetimlerinin bu tanım içinde yer alacağı tahmin edilebilir.

Ø IFAC’ın “Etik komitesi” (Ethics Committee) geçen yıl Haziran ayında muhasebecilerin etik kurallarını ve onların bağımsızlığını engelleyen unsurları açıklayan bir standart taslağı hazırlayarak herkesin görüşlerini almak istemişti; gelen öneriler bu taslağın kapsamının daha genişletilmesini ve örneklerle zenginleştirilmesi yönünde oldu; bu nedenle etik komitesi “Bağımsızlık: Profesyonel Muhasebeciler için Etik Kurallarına Teklif edilen değişiklikler” (Independence: Proposed Changes to the Code of Ethics for Professional Accountants) adı ile yeni bir taslak hazırladı. Bu taslak hakkında görüş bildirmek isteyenler 30 Haziran 2001 tarihine kadar görüşlerini “EDComments@ifac.org” adresine e-posta ile veya (001-212-286-9570) telefon numarasına fax mesajı yollayarak bildirebilirler.

Yeni taslak dernek merkezimizde mevcuttur, arzu edenler IFAC’ın web sitesinden de (http:\\www.ifac.org) taslağa ücretsiz olarak erişebilirler.

Ø IFAC’ın Finansal ve Yönetim Muhasebesi Komitesi (Financial and Management Accounting Committee – FMAC) muhasebe mesleğinin “yönetici mesleğine” dönüştüğü hakkındaki görüşlerini açıklayan bir neşriyat hazırladı; bu kitabın adı, “Transformasyona uğrayan meslek: Muhasebecilikten yöneticiliğe” (A Profession Transforming: From Accounting to Management). Çeşitli ülkelerden bir grup muhasebecinin müştereken hazırladığı bu kitapçığın amacı; son on yılda muhasebe mesleğinde meydana gelen değişikliklerin ve bu değişikliklerin günümüzde meydana getirdiği ve ilerde doğuracağı etkilerin profesyonel muhasebeciler tarafından anlaşılmasını sağlamak. Bu kitapta, son yıllarda meydan gelen değişikliklerin gelecek nesilleri muhasebecilerini yetiştiren eğitmenler tarafından da anlaşılmasının çok önemli olduğu vurgulanıyor. Bu kitabın bir kopyası dernek merkezimizde mevcuttur; ayrıca kitabın baskılı kopyasına (25 $) veya elektronik posta ile elde edeceği kopyaya (22 $) sahip olmak isteyenler (http:\\www.ifac.org/store) adresinden sipariş edebilirler.

Ø IFAC’ın Uluslararası Denetleme uygulamaları komitesi (International Auditing Practices Committee – IAPC) sahtekarlık ve hata konularını içeren yeni bir Uluslararası Denetleme Standardını (International Standard on Auditing – ISA) onayladı. “Mali Raporların Denetlenmesinde Sahtekarlık ve Hata Tespitinde Denetçinin Sorumluluğu” (The Auditor’s Responsibility to Consider Fraud and Error in an Audit of Financial Statements) adını taşıyan bu yeni denetim standardının 30 Haziran 2002’de veya daha sonra sona erecek dönemlerden itibaren uygulanması gerekiyor.

Standartta; bir denetlemeyi planlarken ve uygularken denetçilerin daima mali raporlarda sahtekarlık niyetiyle ve hatalardan doğan yanlış bilgilerin bulunabileceğini gözönünde bulundurması gerektiği vurgulanıyor; ayrıca,

· Hileli mali raporlar hakkında geniş bilgilere yer veriliyor ve sahtekarlığın yönetim tarafından mı, yoksa personel tarafından mı yapıldığının nasıl anlaşılacağı inceleniyor;

· Sahtekarlık riskinin yönetim tarafından değerlendirilmesi konusunda bilgi sağlamak için yol gösterici bilgiler veriliyor;

· Bir denetimde sahtekarlığın tespitinde doğal olarak mevcut olan sınırlamaların neler olduğuna açıklık getiriliyor.

IAPC, sahtekarlıkla ilgili standart geliştirme projesinin ikinci aşamasında Amerikan Denetim Standartları Kuruluşu (US Auditing Standards Board) ile işbirliği yaparak bu standardı Amerikan Kamu Gözetim Kuruluşunun (US Public Oversight Board) tavsiye ettiği şartlara uygun hale getirmeye çalışacak.

Ø IFAC’ın Uluslararası Denetleme uygulamaları komitesi (International Auditing Practices Committee – IAPC) mali enstrumanların derivatiflerinin denetlenmesinde yol gösteren bir Uluslararası Denetleme uygulamaları Raporu (International Auditing Practice Statement – IAPS) da yayımladı. Bu rapor “Auditing Derivative Financial Instruments” adını taşıyor.

IAPC’nin yukarıda adı geçen her iki doküman da IFAC’ın web sitesinden (http:\\www.ifac.org/store) sipariş edilebilir. Baskılı kopya almak isteyenler (001-212-226-9570) telefon numarasına fax çekerek IFAC’ın Basın Koordinatörüne başvurabilirler.

Ø IFAC’ın Uluslararası Denetleme Uygulamaları Komitesi (International Auditing Practices Committee – IAPC) Mali Raporlar Hakkında Denetçinin Raporu (The Auditor’s Report on Financial Statements – ISA 700) adlı Standartta değişiklik önerdi. Öneride yapılan denetimde hangi ülkenin muhasebe kurallarının kullanıldığının denetim raporlarında özellikle vurgulanması gerektiği belirtiliyor.

Değişiklik önerisine 31 Mayıs 2001’e kadar e-posta ile (Edcomments@IFAC.org) veya fax ile (001-212-286-9570) görüş bildirilmesi isteniyor. Değişiklik önerisi son şeklini aldıktan sonra 30 Eylül 2002 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Bu revizyon önerisinin bir kopyası dernek merkezimizde mevcuttur. Arzu edenler IFAC’ın web sitesinden (http:\\www.ifac.org) değişiklik önerisini görebilirler.

Ø IFAC’ın IAPC komitesi ile Bankaların Denetlenmesi ile ilgili Basel Komitesi (Basel Committee on Banking Supervision) müşterek olarak., “Bankaların Kendi Müfettişleri ile Bankaların Dış Denetçileri Arasındaki İlişkiler” (The Relationship between Banking Supervisors and Banks’ External Auditors) adlı bir Uluslararası Denetleme Uygulaması Raporu (Auditing Practice Statement – IAPS) taslağı hazırladılar.

IAPS taslağında; banka müfettişleri ile dış denetçilerin birbirlerinin sorumluluk ve yetkilerini daha iyi anlamalarının ve aralarında daha iyi bir iletişim kurmalarının her iki tarafın ve kamu oyunun yararına olacağı vurgulanıyor; ve aşağıda belirtilen konulara ağırlık veriliyor.

· Yönetim kurulu üyelerinin ve yöneticilerin ana sorumlulukları açıklanıyor;

· Dış denetçilerin görevlerinin önemli faktörleri inceleniyor;

· Banka müfettişlerinin görevlerinin önemli faktörleri inceleniyor;

· Müfettişlerle denetçiler arasındaki ilişkiler gözden geçiriliyor;

· Denetçilerin ve denetim mesleğinin banka teftişlerine yapabilecekleri ilave katkılar açıklanıyor.

Bu taslak doküman dernek merkezimizde mevcuttur; arzu edenler IFAC’ın web sitesinden taslağı elde edebilirler (http:\\www.ifac.org). Taslak hakkında görüş bildirmek isteyenler 12 Haziran 2001 tarihine kadar görüşlerini e-posta ile (EDComments@ifac.org) veya fax yollayarak (001-973-286-9570) bildirebilirler.

IASC’den haberler

Ø Geçen yıl Mayıs ayında yapılan kongrede IFAC’dan ayrılarak bağımsız bir vakıf halinde örgütlenen Uluslararası Muhasebe Standartları Komitesinin (International Accounting Standards Committee – IASC) yönetim kurulu başkanlığına Sir David Tweedie getirilmişti; yönetim kurulu üyeleri ise gazate ilanları ile aranmıştı. IASC’ nin 14 kişiden oluşan yeni Yönetim Kurulu (International Accounting Standards Board – IASB) üyeleri Nisan ayında göreve başladılar.

Sir david Tweedie’ye göre, Uluslararası Muhasebe Standartları (IAS) ile ulusal muhasebe standartları birbirlerine yakınlaştırılamadıkça, uluslararası standartların uygulama alanının genişletilmesi pek olası değil; bu nedenle IASB’nin yedi üyesi, ekonomisi güçlü olan yedi ülkedeki muhasebe standartlarını yapanlarla sıkı temas halinde olmak üzere resmen görevlendirildi. Bu ülkeler; Avusturalya (ve Yeni Zellanda), Kanada, Fransa, Almanya, Japonya, ABD ve İngiltere. Yönetim Kurulu üyeleri aynı zamanda dünya para piyasalarını ve borsalarını yönetenlerle de sıkı temas halinde olacak, çıkarılan standartlara onların görüşleri de yansıtılacak.

Sir David Tweedie global olarak kabul edilen bir muhasebe standardının, şeffaf, birbiri ile kolayca mukayese edilebilir, yüksek kalitede finansal raporlar hazırlanmasını sağlayacağını; bunun da dünya finans çevrelerine büyük bir rahatlık getireceğini, yatırımcıları koruyacağını vurguluyor. Muhasebe standartlarını uluslararası standartlarla paralel hale getiren ülkelerin sayısı arttıkça, diğer ülkelerin de zorunlu olarak bu gruba katılacağını söyleyen Sir David Tweedie’nin başkanlığı döneminde bu konuya ağırlık vereceği anlaşılıyor.

Ø G4+1 grubu ülkelerin (Avusturalya ve Yeni Zellanda, Kanada, İngiltere ve ABD) muhasebe standardı koyucuları 1990 yılından beri yaptıkları “Muhasebe Standartlarını Yakınlaştırma” çalışmalarını, 30 Ocak’da Londra’da yaptıkları toplantıda durdurmaya ve IASB’nin çalışmalarını desteklemeye karar verdiler. “G4+1” toplantısına katılanlar. IASB’nin ulusal muhasebe standartlarını ile uluslararası muhasebe standartlarını birbirine yaklaştırma çabalarını kendi ülkelerinde detekleyeceklerini açıkladılar.

Ø IASC Uluslararası Tarım Muhasebesi Standardını (International Accounting Standard IAS 41, Agriculture) çıkardı. IAS 41; canlı hayvan ve bitkilerin (Biolojik Mülkler’in) biolojik transformasyonunu sağlayarak bunların satışı ile ilgilenen kuruluşların faaliyetini “Tarımsal faaliyet” olarak tarif ediyor ve bu kuruluşkların muhasebesi ile ilgili kuralları içeriyor. Üzümü işleyerek şarap haline getirmek gibi, tarım ürünlerini sonradan işleyerek başka ürünler elde eden kuruluşların faaliyetleri bu standardın kapsamına girmiyor; bu tür kuruluşlar IAS 2 Inventories (Kayıtlı mallar) standardını kullanacaklar.

IAS 41 “makul değer” (fair value) esasına dayandırılmış. Biolojik mülklerin biolojik transformasyonu sonundaki pazar değerinin kestirilmesi genelde çok zor olduğundan standardın “makul değer” kavramına dayandırılması, standardın hazırlandığı aşamada bazı eleştirilerle karşılaşmasına sebep olmuş; bu nedenle Standartta net kar veya zararın hesaplanması sırasında makul değerde meydana gelen değişikliklerin ve satış noktasına kadar olan maliyetlerin hesaba katılması gerektiği belirtiliyor. 1 Ocak 2003’de yürürlüğe girecek olan IAS 41’in ingilizce kopyaları dernek merkezimizde mevcuttur.